Je bent namelijk niet alleen bezig met leren. Je bent óók druk bezig met liplezen, gezichtsuitdrukkingen ontcijferen, achtergrondgeluiden negeren en te volgen wat er allemaal in de klas gebeurt. En tegelijkertijd moet je onthouden wat de docent vertelt. Geen wonder dat je aan het einde van de dag soms doodmoe bent.
Gelukkig zijn er manieren om je schooldag wat relaxter te maken. Geen magische trucjes waardoor je ineens alles moeiteloos hoort, maar kleine aanpassingen die verschil kunnen maken. Waardoor je net wat meer energie overhoudt voor na schooltijd. Want je leven bestaat natuurlijk uit meer dan alleen lessen.
1. Kies de beste plek in het lokaal
‘Ga maar vooraan zitten’, is waarschijnlijk een van de meest gehoorde adviezen aan slechthorende leerlingen. En een goede plek kan inderdaad enorm helpen. Maar wat een goede plek is, verschilt per persoon. Misschien wil je recht vooraan zitten zodat je de docent goed kunt zien. Of werkt een plek schuin vooraan beter (met je beste oor naar de klas gericht), zodat je tijdens een klassengesprek ook je klasgenoten kunt aankijken. Of voel je je prettiger aan de zijkant, waar het rustiger is.
Probeer verschillende plekken uit en kijk vooral wat voor jou werkt. Let bijvoorbeeld op:
- Kan ik het gezicht van de docent goed zien?
- Heb ik zo min mogelijk last van tegenlicht?
- Kan ik mijn klasgenoten aankijken als ze iets zeggen?
- Zit ik niet vlak naast een ventilator, deur of andere bron van lawaai?
2. Maak niet zelf je aantekeningen
Aantekeningen maken tijdens de les klinkt zo simpel. De docent praat. Jij schrijft mee. Klaar. Maar als je slechthorend bent, werkt dat toch anders. Je kunt nu eenmaal niet liplezen en schrijven tegelijk. Zodra je naar je papier kijkt, heb je voordat je het weet drie zinnen uitleg gemist.
Wat kan wel? Vraag bijvoorbeeld of je docent de presentatie, lesstof of belangrijke aantekeningen met je kan delen. Heeft de docent geen materiaal? Misschien kan een klasgenoot zijn of haar aantekeningen met je delen. In ruil daarvoor kun je natuurlijk altijd iets terugdoen. Wat drinken halen, trakteren op een lunch, of iets anders leuks.
En nee, dat betekent niet dat je lui bent. Het betekent dat jij je energie en focus kunt gebruiken voor iets wat op dat moment belangrijker is: de uitleg volgen.
3. Neem luisterpauzes
De pauze is niet alleen bedoeld om je brood te eten en de nieuwste roddel uit de klas te bespreken. Gebruik een deel van die tijd ook om even op adem te komen. Een drukke kantine, een volle aula of een groep pratende vrienden kunnen namelijk behoorlijk intensief zijn als je slechthorend bent.
Merk je dat je na een tijdje moeite krijgt om gesprekken te volgen of dat je hoofd gewoon even rust wil? Zoek dan een rustigere plek op. Even alleen zitten, met een vriend(in) buiten wandelen of gewoon een paar minuten niks hoeven verstaan: dat kan verrassend lekker zijn.
En nee, je mist daardoor niet automatisch het belangrijkste gesprek van de eeuw. Grote kans dat het gewoon over huiswerk gaat.
4. Vertel je docenten hoe ze jou kunnen helpen
Docenten kunnen helaas niet raden wat jij nodig hebt. En jij hoeft het ook niet allemaal zelf op te lossen. Samen kom je vaak een heel eind.
Bespreek daarom met je docent wat voor jou werkt. Je hoeft daarbij geen uitgebreide presentatie van twintig minuten te geven over je gehoorverlies. Een paar duidelijke afspraken kunnen al veel verschil maken.
Je kunt je docent bijvoorbeeld vragen om:
- met het gezicht naar de klas te praten en niet naar het bord
- niet al pratend door het lokaal te lopen
- belangrijke informatie ook op papier of online te delen
- leerlingen om de beurt te laten praten tijdens groepsgesprekken
- vragen uit de klas te herhalen voordat de docent erop antwoordt
Je kunt je docent ook deze pagina met tips laten zien. Of vraag je mentor om deze informatie te delen met alle docenten die jou lesgeven. Dat scheelt jou weer een hoop gesprekken.
5. Laat technologie voor je werken
Hoortoestellen, cochleaire implantaten, solo-apparatuur, apps, (schrijf)tolken, ondertitelbrillen… de ontwikkelingen gaan razendsnel. Maar belangrijker dan de nieuwste gadget is de vraag: wat helpt jou? Misschien werkt een spraak-naar-tekst-app op je telefoon heel goed tijdens een groepsgesprek. En helpt solo-apparatuur vooral tijdens de uitleg van de docent.
Er is dus van alles mogelijk om het schoolleven relaxter te maken. Zie technologie vooral als een gereedschapskist: pak eruit wat je nodig hebt en laat de rest lekker liggen.
Tot slot: luister naar jezelf
Een drukke schooldag is soms gewoon… druk. En als je slechthorend bent, kost zo’n dag extra energie. Dat betekent niet dat je iets verkeerd doet. Je hoeft ook niet de hele dag op topniveau te presteren. Of alles in één keer op te lossen. Probeer, experimenteer, en ontdek waar jij het beste op gaat.